KINH NGHIỆM KINH DOANH MẬT ONG XUẤT KHẨU

Mật ong là một mặt hàng nông sản có tiềm năng xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, kinh doanh mật ong xuất khẩu không đơn giản chỉ là mua mật từ người nuôi ong rồi bán cho khách nước ngoài. Người kinh doanh cần hiểu từ nguồn nguyên liệu, cách khai thác mật, xử lý tại nhà máy cho đến xét nghiệm, đóng gói và thanh toán quốc tế.

1. Thị trường xuất khẩu mật ong của Việt Nam

Hoa Kỳ hiện là thị trường rất quan trọng đối với mật ong Việt Nam. Theo số liệu thương mại năm 2024, Hoa Kỳ nhập khẩu từ Việt Nam khoảng 32.460 tấn mật ong tự nhiên, trị giá khoảng 43,1 triệu USD. Cùng năm, EU nhập khoảng 3.881 tấn từ Việt Nam.

Ngoài Hoa Kỳ và châu Âu, doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và một số thị trường khác.

Tuy nhiên, mỗi thị trường và khách hàng có thể có yêu cầu riêng. Vì vậy, trước khi tìm hàng, nên xác định rõ khách hàng cần loại mật nào và tiêu chuẩn nào.

2. Các loại mật ong xuất khẩu

Mật ong thường được phân biệt theo nguồn hoa mà đàn ong khai thác như mật ong hoa cà phê, hoa nhãn, hoa vải, hoa cao su, hoa keo hoặc mật đa hoa.

Nguồn hoa ảnh hưởng khá rõ đến màu sắc, mùi vị và một số đặc tính của mật.

Vì vậy, khi làm việc với khách hàng nước ngoài, không nên chỉ báo "Vietnam honey". Khách hàng có thể hỏi mật lấy từ vùng nào, nguồn hoa gì, mùa nào và các chỉ tiêu chất lượng ra sao.

3. Hiểu về nghề nuôi ong

Muốn kinh doanh mật ong tốt, nên hiểu một chút về nghề nuôi ong.

Ong mật chủ yếu lấy mật hoa. Người nuôi ong có thể đưa đàn ong đến những vùng đang có mùa hoa để khai thác. Đây là hình thức thường được gọi là nuôi ong du mục.

Ví dụ, khi vùng cà phê vào mùa hoa, người nuôi có thể đưa đàn ong đến khu vực đó. Hết mùa hoa lại di chuyển sang vùng khác.

Điều này rất quan trọng khi mua hàng. Người kinh doanh nên biết mật mình đang mua thực sự có nguồn gốc từ đâu, thay vì chỉ dựa vào tên mà nhà cung cấp đặt cho sản phẩm.

4. Máy móc và quá trình sản xuất

Sau khi thu hoạch, mật ong thường phải trải qua một số công đoạn trước khi xuất khẩu:

Độ ẩm là chỉ tiêu đáng quan tâm vì mật có độ ẩm cao dễ lên men.

Việc xử lý nhiệt cũng cần kiểm soát. Nhiệt độ quá cao hoặc bảo quản không phù hợp có thể làm tăng HMF và ảnh hưởng đến chất lượng mật.

Ví dụ, quy định của EU quy định HMF thông thường không quá 40 mg/kg, độ ẩm thông thường không quá 20%; tuy nhiên một số loại mật hoặc mật có nguồn gốc vùng khí hậu nhiệt đới có ngoại lệ về HMF.

5. Những chỉ tiêu xét nghiệm quan trọng

Trước khi mua số lượng lớn, nên lấy mẫu và kiểm tra trước.

Một số chỉ tiêu thường được quan tâm gồm:

Đặc biệt lưu ý chỉ tiêu C13

Đây là vấn đề rất được quan tâm khi xuất khẩu mật ong.

Phân tích đồng vị carbon có thể được sử dụng để phát hiện sự bổ sung đường có nguồn gốc C4, chẳng hạn đường từ mía hoặc ngô.

Việt Nam đã có TCVN 13844:2023 về phương pháp xác định đường C4 trong mật ong bằng tỷ số đồng vị carbon bền.

Điểm cần nhớ là không nên chỉ nhìn vào một con số C13 rồi kết luận mật ong đạt hay không đạt. Phương pháp xét nghiệm, cách tính và tiêu chuẩn mà khách hàng áp dụng đều phải được xem xét.

Vì vậy, trước khi báo giá, nên hỏi khách hàng bộ tiêu chuẩn xét nghiệm cụ thể mà họ yêu cầu.

6. Đóng gói

Mật ong xuất khẩu dạng nguyên liệu có thể được đóng trong can hoặc phuy tùy yêu cầu của khách hàng.

Một số quy cách có thể gặp là can khoảng 27 lít hoặc phuy lớn khoảng 200 lít.

Khi báo giá cần ghi rõ quy cách, khối lượng tịnh, số lượng bao bì và tổng khối lượng hàng.

Đặc biệt, không nên nhầm giữa lít và kg, vì tỷ trọng của mật ong lớn hơn nước.

7. Đàm phán với khách hàng nước ngoài

Với khách hàng mới, vấn đề quan trọng không chỉ là bán được hàng mà còn phải thu được tiền an toàn.

Nếu có thể đàm phán, người bán nên yêu cầu một khoản đặt cọc trước. Phần còn lại có thể thỏa thuận thanh toán trước khi hàng đi hoặc sử dụng L/C tùy từng giao dịch.

Tuy nhiên, dù sử dụng T/T hay L/C, người bán vẫn phải kiểm tra kỹ đối tác, hợp đồng và chứng từ.

Đây cũng là lý do người làm xuất khẩu nên hiểu về thanh toán quốc tế. Khi hiểu nghiệp vụ, chúng ta có thêm nhiều phương án để đàm phán với khách hàng thay vì chỉ biết một phương thức thanh toán duy nhất.

Nếu bạn đang kinh doanh hoặc muốn bắt đầu kinh doanh xuất khẩu, có thể theo dõi các bài viết và tham gia những workshop miễn phí về thanh toán quốc tế của kienthucxuatkhau.com.

Mục tiêu của kienthucxuatkhau.com là chia sẻ kiến thức theo cách đơn giản, dễ hiểu và có thể áp dụng vào công việc thực tế.

Trong xuất khẩu, hiểu hàng hóa là chưa đủ. Hiểu cả thị trường, chất lượng, chứng từ và thanh toán mới giúp chúng ta kiểm soát được một giao dịch từ đầu đến cuối